«Έτρεξα στις πορτοκαλιές με το μωρό στην αγκαλιά»: Μαρτυρία από Αμμόχωστο 1974
newsare.net
Τη φρίκη που επικρατούσε στην Κύπρο κατά τις πρώτες ημέρες της τουρκικής εισβολής κατέγραφε στις 22 Ιουλίου 1974 η σουηδική εφημερίδα Expressen και«Έτρεξα στις πορτοκαλιές με το μωρό στην αγκαλιά»: Μαρτυρία από Αμμόχωστο 1974
Τη φρίκη που επικρατούσε στην Κύπρο κατά τις πρώτες ημέρες της τουρκικής εισβολής κατέγραφε στις 22 Ιουλίου 1974 η σουηδική εφημερίδα Expressen και εντόπισε το ιστολόγιο Υπερβόρειοι, δημοσιεύοντας μαρτυρίες ανθρώπων που απομακρύνονταν από το νησί. «Ο δρόμος ήταν γεμάτος πτώματα. Στα ρείθρα κυλούσε αίμα», ανέφερε το ρεπορτάζ του πρακτορείου UPI που δημοσιεύθηκε στη σουηδική εφημερίδα. Ανάμεσα στους περίπου 4.000 ανθρώπους που, σύμφωνα με το δημοσίευμα, μεταφέρθηκαν σε ασφαλές μέρος ήταν και η Μαργαρίτα Καραγιάννη. Η νεαρή γυναίκα εγκατέλειψε την Αμμόχωστο μαζί με τον μόλις εννέα μηνών γιο της, αφήνοντας πίσω τον Ελληνοκύπριο σύζυγό της, Ανδρέα, ο οποίος είχε κληθεί να υπηρετήσει ως στρατιώτης. «Ίσως να είναι ήδη νεκρός», δήλωνε κλαίγοντας στους δημοσιογράφους. Έφυγε με το μωρό της στην αγκαλιά Η Μαργκαρέτε είχε εγκαταλείψει το Λονδίνο δύο χρόνια νωρίτερα, για να παντρευτεί τον Ανδρέα, ξυλουργό από την Αμμόχωστο. Η ίδια και το παιδί τους μεταφέρθηκαν με βρετανικά στρατιωτικά φορτηγά, μαζί με άλλους αμάχους και τουρίστες, προς τη βρετανική στρατιωτική βάση Ακρωτηρίου. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, οι αντιμαχόμενες πλευρές είχαν συμφωνήσει να επιτρέψουν την ασφαλή διέλευση της αυτοκινητοπομπής. Όταν έφθασε στο Λονδίνο, η Μαργκαρέτε περιέγραψε τις δραματικές στιγμές της φυγής της:«Έφυγα τρέχοντας από το σπίτι το πρωί του Σαββάτου. Έτρεξα σε μια φυτεία με πορτοκαλιές, κρατώντας το μωρό μου στην αγκαλιά. Από το σημείο όπου κρυβόμουν έβλεπα τις οβίδες να εκρήγνυνται. Όλα ήταν τόσο τρομακτικά». Μητέρα και παιδί εντοπίστηκαν λίγες ώρες αργότερα από οδηγό ενός από τα φορτηγά που μετέφεραν αμάχους προς τη βρετανική βάση.«Στον δρόμο προς την αεροπορική βάση έβλεπα παντού νεκρούς ανθρώπους. Κείτονταν πυροβολημένοι στις άκρες του δρόμου. Σκέφτομαι μήπως και ο Ανδρέας μου είναι ένας από αυτούς». Η Μαργκαρέτε εξέφραζε την πεποίθηση ότι ο σύζυγός της πιθανόν να μην βρισκόταν πλέον στη ζωή. Όπως ανέφερε, κανένας από τους δύο δεν υποστήριζε το καθεστώς του Νίκου Σαμψών, ωστόσο ο Ανδρέας αναγκάστηκε να παρουσιαστεί για στρατιωτική υπηρεσία. Νεκρό δεκάχρονο αγόρι Στις καρότσες των φορτηγών βρίσκονταν τρομοκρατημένοι Βρετανοί τουρίστες, οι οποίοι είχαν γίνει μάρτυρες της καταστροφής. «Τα πτώματα ήταν στοιβαγμένα σε σωρούς. Ακούγαμε κραυγές για βοήθεια, αλλά δεν μπορούσαμε να κάνουμε τίποτα», ανέφερε ένας από αυτούς. Κατά το μεγαλύτερο μέρος της εκκένωσης επικρατούσε κατάπαυση του πυρός. Ωστόσο, σύμφωνα με το ρεπορτάζ, στρατιώτες άνοιξαν πυρ εναντίον ιδιωτικού αυτοκινήτου που ακολουθούσε την αυτοκινητοπομπή. Από τους πυροβολισμούς σκοτώθηκε ένα δεκάχρονο αγόρι από την Αγγλία, γιος Βρετανού στρατιώτη. Μαρτυρία για εκτελέσεις στην Πάφο Στο δημοσίευμα περιλαμβανόταν και η μαρτυρία του Ντέρεκ Ριντ, διευθυντή από το Δουβλίνο, ο οποίος βρισκόταν στην Πάφο όταν ο Νίκος Σαμψών κατέλαβε την εξουσία μετά το πραξικόπημα της 15ης Ιουλίου. Ο Ριντ υποστήριξε ότι υποστηρικτές του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου εκτελούνταν από άνδρες του πραξικοπηματικού καθεστώτος: «Έλεγαν ότι ήθελαν να υπακούσουν στον Μακάριο και ότι δεν ήθελαν να χρησιμοποιήσουν όπλα. Τότε τους χτυπούσαν οι σφαίρες των τυφεκίων». Σύμφωνα με τη μαρτυρία του, τα σώματα των θυμάτων μεταφέρθηκαν και θάφτηκαν σε ομαδικό τάφο. «Ήταν ένα φρικτό θέαμα να βλέπεις πώς τους έθαβαν εκεί», ανέφερε. Μητέρες αναζητούσαν τα παιδιά τους Ένας Ελληνοκύπριος κάτοικος Λονδίνου, βρισκόταν στη Λεμεσό όταν ξέσπασαν οι συγκρούσεις. Περιέγραψε σκηνές απόγνωσης στο νοσοκομείο της Αμμοχώστου, όπου μητέρες αναζητούσαν τα παιδιά τους ανάμεσα στους νεκρούς. «Είδα μητέρες να πηγαίνουν στο νοσοκομείο της πόλης αναζητώντας τους νεκρούς γιους τους. Αναγκάζονταν να ψάχνουν μέσα σε σωρούς πτωμάτων», ανέφερε. Ο ίδιος μετέφερε ακόμη πληροφορίες, οι οποίες καταγράφηκαν ως μαρτυρίες στο τότε δημοσίευμα, για 13 αστυνομικούς που φέρονταν να είχαν αιχμαλωτιστεί από τις τουρκικές δυνάμεις και αργότερα να εντοπίστηκαν νεκροί με τραύματα από σφαίρες στο κεφάλι. Αναφέρθηκε επίσης στην αιχμαλωσία Ελληνοκυπρίων στρατιωτών που επέβαιναν σε δεκάδες οχήματα, υποστηρίζοντας ότι όλοι τους είχαν σκοτωθεί. Read more
03:45
03:24
15:50
