Bloomberg: Η Άγκυρα καλείται να επιλέξει μεταξύ ΗΠΑ και ενέργειας από Ιράν
Η Τουρκία, βασικός σύμμαχος των Ηνωμένων Πολιτειών και τρίτος μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος του Ιράν, κινδυνεύει να χάσει έναν σημαντικό προμηθευτή ενέργειας, εάν η Ουάσιγκτον υλοποιήσει την απειλή της για οικονομική απομόνωση της Τεχεράνης.
Σύμφωνα με δημοσίευμα του Bloomberg, οι αμερικανικές προειδοποιήσεις προς οποιαδήποτε χώρα συνεχίσει τις επιχειρηματικές δραστηριότητες με το Ιράν δημιουργούν ερωτήματα σχετικά με το πώς η Άγκυρα θα διαχειριστεί μια πιθανή διακοπή των δεσμών με έναν από τους μεγαλύτερους προμηθευτές φυσικού αερίου της.
Η Τουρκία δεν διέκοψε τις εισαγωγές από το Ιράν ακόμη και όταν έγινε στόχος τεσσάρων ιρανικών πυραύλων κατά τις πρώτες εβδομάδες της σύγκρουσης.
Από το Ιράν το 13% του φυσικού αερίου
Το 2025 η Τουρκία εισήγαγε από το Ιράν περίπου το 13% του φυσικού αερίου που κατανάλωσε. Η ποσότητα ανήλθε σε 7,7 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα, σύμφωνα με στοιχεία της ρυθμιστικής αρχής ενέργειας στην Άγκυρα.
Το Ιράν ήταν ο τέταρτος μεγαλύτερος προμηθευτής φυσικού αερίου της Τουρκίας, μετά τη Ρωσία, το Αζερμπαϊτζάν και τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Οι ροές αερίου συνεχίστηκαν και μετά την έναρξη των αμερικανικών και ισραηλινών αεροπορικών επιδρομών στην Ισλαμική Δημοκρατία στα τέλη Φεβρουαρίου. Καταγράφηκε μόνο μια σύντομη διακοπή, έπειτα από επίθεση στο μεγάλο κοίτασμα φυσικού αερίου South Pars.
Ισχυρές εμπορικές σχέσεις Άγκυρας–Τεχεράνης
Παρά τον πόλεμο, το διμερές εμπόριο παρέμεινε ισχυρό, φθάνοντας περίπου τα 3,1 δισεκατομμύρια δολάρια κατά το πρώτο εξάμηνο του έτους. Το ποσό ήταν μειωμένο μόλις κατά 3% σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο της προηγούμενης χρονιάς.
Την ίδια ώρα, οι αφίξεις Ιρανών επισκεπτών ανέκαμψαν και αντιπροσώπευαν το 5,5% του συνόλου των ξένων αφίξεων στην Τουρκία κατά τους πρώτους επτά μήνες του έτους.
Η απειλή κυρώσεων από την Ουάσιγκτον
Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, δήλωσε τη Δευτέρα ότι οποιαδήποτε χώρα συνεχίσει να συναλλάσσεται με το Ιράν μετά την εκπνοή μιας –μέχρι στιγμής αδιευκρίνιστης– προθεσμίας, θα πρέπει να αναμένει οικονομικές κυρώσεις από την Ουάσιγκτον.
Ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ βρίσκεται σε επικοινωνία με ηγέτες κρατών, διατυπώνοντας συγκεκριμένα αιτήματα. Αυτό ενισχύει το ενδεχόμενο απευθείας επικοινωνίας του Λευκού Οίκου με τον Τούρκο Πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, με τον οποίο ο Τραμπ διατηρεί καλές σχέσεις.
Στην πρόσφατη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, ο Αμερικανός Πρόεδρος εξήρε τον Τούρκο ομόλογό του, χαρακτηρίζοντάς τον πολύ πιο «πιστό» από άλλες χώρες. Οι δύο ηγέτες είχαν επίσης τηλεφωνική επικοινωνία πριν από μία εβδομάδα, σύμφωνα με το τουρκικό κρατικό πρακτορείο Anadolu.
Στο βάθος F-35, F-16 και Ουάσιγκτον
Ο Ερντογάν θεωρείται απίθανο να επιλέξει μια μετωπική σύγκρουση με τον Τραμπ. Η Τουρκία επιχειρεί να απαλλαγεί από ρωσικό αμυντικό εξοπλισμό, προκειμένου να ανοίξει τον δρόμο για συνομιλίες σχετικά με την αγορά αμερικανικών μαχητικών F-35.
Η Άγκυρα επιδιώκει, επίσης, την επιστροφή της στην κοινοπραξία παραγωγής του μαχητικού πέμπτης γενιάς, καθώς και την αγορά αεροσκαφών F-16. Παράλληλα, ο Ερντογάν προγραμματίζει επίσκεψη στην Ουάσιγκτον τον επόμενο μήνα.
«Ο Ερντογάν δεν θα έκανε τίποτα που θα αναστάτωνε τον Τραμπ και θα έθετε σε κίνδυνο τη βελτίωση των σχέσεων με την Ουάσιγκτον, ενόψει των εκλογών σε λιγότερο από δύο χρόνια», δήλωσε ο Νιχάτ Αλί Οζτζάν, στρατηγικός αναλυτής του think tank TEPAV.
Κατά την εκτίμησή του, «η Άγκυρα θα ταχθεί σαφώς στο πλευρό της Ουάσιγκτον, ακόμη και αν αναγκαστεί να εξασφαλίσει ακριβότερες ενεργειακές προμήθειες από αλλού πριν από τον χειμώνα».
Η υπόθεση της Halkbank
Οι ΗΠΑ και η Τουρκία είχαν στο παρελθόν δημόσιες διαφωνίες για το Ιράν, κυρίως εξαιτίας της μακροχρόνιας ποινικής υπόθεσης κατά της κρατικής τράπεζας Türkiye Halk Bankasi, η οποία κατηγορήθηκε για παραβίαση των αμερικανικών κυρώσεων.
Σε ένδειξη βελτίωσης των διμερών σχέσεων, το αμερικανικό υπουργείο Δικαιοσύνης ζήτησε τον Ιούνιο από δικαστή να απορρίψει την υπόθεση.
Συνεχίζονται οι εισαγωγές ιρανικού αερίου
Η Τουρκία συνέχισε να εισάγει ιρανικό φυσικό αέριο ακόμη και μετά τη λήξη, στα τέλη Ιουλίου, της 25ετούς σύμβασης που προέβλεπε την προμήθεια 9,5 δισεκατομμυρίων κυβικών μέτρων ετησίως.
Σύμφωνα με άτομα που γνωρίζουν το θέμα, οι επιπλέον ποσότητες αποτελούν το λεγόμενο «make-up gas», δηλαδή αέριο που αντισταθμίζει προμήθειες οι οποίες είχαν πληρωθεί αλλά δεν παραδόθηκαν κατά τη διάρκεια ισχύος της συμφωνίας.
Το Ιράν είχε ανακοινώσει το 2024 ότι βρίσκονταν σε εξέλιξη διαπραγματεύσεις για μια νέα συμφωνία, ενδεχομένως με αυξημένους όγκους. Ωστόσο, ο Τούρκος υπουργός Ενέργειας Αλπαρσλάν Μπαϊρακτάρ δήλωσε τον Απρίλιο ότι δεν διεξάγονταν συνομιλίες λόγω του πολέμου.
Ο ίδιος επισήμανε ότι η Άγκυρα «ίσως χρειαστεί αυτόν τον αγωγό ή τη ροή αερίου από το Ιράν για την ασφάλεια του εφοδιασμού της».
Το τουρκικό υπουργείο Ενέργειας αρνήθηκε να σχολιάσει, ενώ το υπουργείο Πετρελαίου του Ιράν δεν ανταποκρίθηκε στα σχετικά αιτήματα.Η εναλλακτική λύση του LNG
Εάν η Τουρκία αναγκαστεί να περιορίσει τις εισαγωγές φυσικού αερίου από το Ιράν, θα μπορούσε να αντισταθμίσει μέρος της απώλειας μέσω αυξημένων εισαγωγών υγροποιημένου φυσικού αερίου, συμπεριλαμβανομένου LNG από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Τα τελευταία χρόνια η Άγκυρα έχει εντείνει τις προσπάθειες διαφοροποίησης των πηγών εφοδιασμού, υπογράφοντας νέες συμβάσεις για αέριο μέσω αγωγών και LNG. Παράλληλα, αυξάνει την εγχώρια παραγωγή, επιδιώκοντας να περιορίσει την εξάρτησή της από τις εισαγωγές.
Ο Μπαϊρακτάρ δήλωσε τον Αύγουστο ότι οι αποθηκευτικοί χώροι της χώρας είναι γεμάτοι. Η Τουρκία αυξάνει επίσης την παραγωγή από το υπεράκτιο κοίτασμα Sakarya στη Μαύρη Θάλασσα, ενώ σχεδιάζει να αρχίσει να λαμβάνει πρόσθετες ποσότητες φυσικού αερίου από το Αζερμπαϊτζάν από το 2029.
03:45
03:24
15:50
