«Αντιμικροβιακή Αντοχή: Μια Πρόκληση για το Σύστημα Ενιαίας Υγείας»
Η αντοχή στα αντιμικροβιακά (AMR) αποτελεί μία από τις πιο σοβαρές απειλές για τη δημόσια υγεία παγκοσμίως, με επιπτώσεις που εκτείνονται πέρα από την ανθρώπινη υγεία, αγγίζοντας την κτηνοτροφία, την ασφάλεια των τροφίμων και το περιβάλλον. Σε αυτό το κρίσιμο πλαίσιο, η ΜΚΟ Animal Advocacy & Food Transition, σε συνεργασία με το Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου και την Ομοσπονδία Κτηνιάτρων της Ευρώπης, συνδιοργανώνουν εκδήλωση στη Λευκωσία στις 30 Απριλίου.Με τη στήριξη του Παγκύπριου Κτηνιατρικού Συλλόγου και των Κτηνιατρικών Υπηρεσιών του Υπουργείου, και υπό την αιγίδα του Υπουργείου Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος της Κύπρου, η εκδήλωση φιλοδοξεί να ανοίξει έναν ουσιαστικό διάλογο για τη σύνδεση της αντοχής στα αντιμικροβιακά με την ευζωία των ζώων και τα συστήματα κτηνοτροφίας.
Η Όλγα Κήκου, Διευθύντρια της Animal Advocacy & Food Transition, και ο Cóilín Nunan, από την Alliance to Save our Antibiotics, εξηγούν γιατί το ζήτημα είναι πιο επίκαιρο από ποτέ.
Γιατί είναι σημαντική αυτή η εκδήλωση και τι φιλοδοξεί να πετύχει;Όλγα Κήκου: Η εκδήλωση αυτή έρχεται σε μια πολύ κρίσιμη στιγμή. Παρόλο που τα τελευταία χρόνια υπήρξε πρόοδος στη μείωση της χρήσης αντιβιοτικών στην κτηνοτροφία στην Ευρώπη, τα πιο πρόσφατα δεδομένα δείχνουν ότι αυτή η πρόοδος επιβραδύνεται και σε ορισμένες περιπτώσεις αντιστρέφεται. Στόχος μας είναι να φέρουμε στο ίδιο τραπέζι υπεύθυνους χάραξης πολιτικής, επιστήμονες και επαγγελματίες του χώρου, ώστε να εξετάσουμε πώς μπορούμε να αντιμετωπίσουμε το πρόβλημα στη ρίζα του, μέσα από τη βελτίωση των συνθηκών εκτροφής και της ευζωίας των ζώων.Τι είναι η αντοχή στα αντιβιοτικά και πόσο σοβαρό είναι το πρόβλημα;Cóilín Nunan: Όταν τα αντιβιοτικά χρησιμοποιούνται κατά κόρον, τα βακτήρια αναπτύσσουν νέους μηχανισμούς που τους επιτρέπουν να επιβιώνουν παρουσία των αντιβιοτικών. Αυτό σημαίνει ότι τα φάρμακα μπορεί να καταστούν αναποτελεσματικά για τη θεραπεία λοιμώξεων. Σύμφωνα με τις πιο αξιόπιστες εκτιμήσεις, η αντοχή στα αντιβιοτικά ευθύνεται άμεσα για περίπου 1,14 εκατομμύρια θανάτους παγκοσμίως κάθε χρόνο και συνδέεται με 4,71 εκατομμύρια θανάτους.Όλγα Κήκου: Πρόκειται για μια κρίση δημόσιας υγείας που ήδη επηρεάζει την καθημερινότητά μας και απειλεί τη σύγχρονη ιατρική όπως τη γνωρίζουμε.Συμβάλλει η χρήση αντιβιοτικών στην κτηνοτροφία στην ανθεκτικότητα των ανθρώπινων λοιμώξεων;Cóilín Nunan: Ναι. Όσο περισσότερα αντιβιοτικά χρησιμοποιούνται, τόσο αυξάνεται η αντοχή στα βακτήρια των ζώων. Αυτά μπορούν να μεταδοθούν στους ανθρώπους μέσω της τροφικής αλυσίδας ή του περιβάλλοντος. Γνωρίζουμε, για παράδειγμα, ότι ανθεκτικά βακτήρια όπως το MRSA ή το Clostridium difficile έχουν μεταδοθεί από ζώα σε ανθρώπους, ενώ η αντοχή στην κολιστίνη (ένα αντιβιοτικό που χρησιμοποιείται ως έσχατη λύση σε απειλητικές για τη ζωή λοιμώξεις), έχει μεταδοθεί από τα ζώα εκτροφής στον άνθρωπο. Όλγα Κήκου: Αυτό δείχνει ξεκάθαρα ότι η υγεία ανθρώπων, ζώων και περιβάλλοντος είναι άρρηκτα συνδεδεμένες.Υπάρχει πρόοδος σε ευρωπαϊκό επίπεδο;Όλγα Κήκου: Υπήρξε σημαντική πρόοδος την τελευταία δεκαετία, όμως σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκων, η χρήση αντιβιοτικών στην κτηνοτροφία έχει αρχίσει ξανά να αυξάνεται μετά από μια περίοδο μείωσης. Αυτό δείχνει ότι τα επιτεύγματα είναι εύθραυστα και απαιτούνται πιο συστημικές λύσεις.Ποια είναι η κατάσταση στην Κύπρο;Cóilín Nunan: Δυστυχώς, η Κύπρος παραμένει η χώρα με τη μεγαλύτερη χρήση αντιβιοτικών στην κτηνοτροφία στην Ευρώπη. Αν και έχει σημειωθεί μείωση περίπου 40% την τελευταία δεκαετία, τα επίπεδα παραμένουν πολύ υψηλά, περίπου 18 φορές υψηλότερα από ό,τι στη Σουηδία. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα πολύ υψηλά επίπεδα αντοχής σε ζώα, όπως οι χοίροι και τα πουλερικά.Γιατί χρησιμοποιούνται τόσο συχνά τα αντιβιοτικά στην κτηνοτροφία;Cóilín Nunan: Η εντατική εκτροφή, ιδιαίτερα σε χοίρους και πουλερικά, δημιουργεί συνθήκες που ευνοούν τις ασθένειες: υψηλή πυκνότητα, στρες και συχνά ανεπαρκής υγιεινή. Για τον έλεγχο των ασθενειών, τα αντιβιοτικά χρησιμοποιούνται συχνά μαζικά, μέσω ζωοτροφών ή νερού. Στην Κύπρο, το 87% της χρήσης αφορά ομαδικές θεραπείες και μόνο το 13% ατομικές. Σε αντίθεση, στη Σουηδία, τη χώρα με τη μικρότερη χρήση αντιβιοτικών, όπου η κτηνοτροφία είναι και λιγότερο εντατική, 88% της χρήσης αφορά ατομικές θεραπείες στα ζώα.Όλγα Κήκου: Αυτό αναδεικνύει την ανάγκη να αλλάξουμε το ίδιο το μοντέλο παραγωγής, όχι απλώς να περιορίσουμε τη χρήση φαρμάκων.Ποιος είναι ο στόχος της ΕΕ και πόσο κοντά είμαστε;Όλγα Κήκου: Η Ευρωπαϊκή στρατηγική «Από το Αγρόκτημα στο Πιάτο» που παρουσιάστηκε το 2021 θέτει στόχο μείωσης της χρήσης αντιβιοτικών κατά 50% έως το 2030. Με τα σημερινά δεδομένα, ο στόχος αυτός φαίνεται δύσκολο να επιτευχθεί χωρίς πιο φιλόδοξες αλλαγές.Πώς μπορεί να μειωθεί η χρήση αντιβιοτικών στην πράξη;Cóilín Nunan: Η Κύπρος πρέπει να επενδύσει ουσιαστικά στη βελτίωση της υγείας και της ευζωίας των ζώων. Πρακτικές όπως οι υψηλές πυκνότητες εκτροφής ή ο πρόωρος απογαλακτισμός υποβαθμίζουν την υγεία των ζώων και αυξάνουν την ανάγκη για αντιβιοτικά. Παράλληλα, είναι κρίσιμο να εφαρμοστεί πλήρως η ευρωπαϊκή νομοθεσία. O Kανονισμός της ΕΕ που θεσπίστηκε το 2022 ορίζει ότι τα αντιβιοτικά δεν μπορούν να χρησιμοποιούνται συστηματικά ή για να αντισταθμίσουν την κακή υγιεινή ή τις κακές συνθήκες εκτροφής. Η νέα νομοθεσία πρέπει να εφαρμοστεί σωστά στην Κύπρο και σε άλλες χώρες με υψηλή χρήση αντιβιοτικών στην κτηνοτροφία, όπως η Ισπανία, η Πολωνία και η Ιταλία. Εάν η νομοθεσία αυτή εφαρμοστεί πλήρως, θα πρέπει να παρατηρήσουμε σημαντική μείωση στη χρήση αντιβιοτικών στην κτηνοτροφία, γεγονός που θα συμβάλει στη διατήρηση των αντιβιοτικών για το μέλλον.Όλγα Κήκου: Η ευζωία των ζώων είναι βασικό εργαλείο πρόληψης. Υγιή ζώα σημαίνει λιγότερη ανάγκη για φάρμακα.Ποιο είναι το βασικό μήνυμα της εκδήλωσης;Όλγα Κήκου: Η αντοχή στα αντιμικροβιακά δεν είναι ένα μεμονωμένο ζήτημα. Συνδέεται άμεσα με τον τρόπο που παράγουμε τα τρόφιμά μας. Αν θέλουμε να προστατεύσουμε τη δημόσια υγεία, πρέπει να επενδύσουμε σε πιο βιώσιμα και υπεύθυνα συστήματα παραγωγής. Θέλουμε να συμβάλουμε σε έναν πιο ενημερωμένο και ενεργό διάλογο για την προστασία της υγείας μας, των ζώων και των συστημάτων τροφίμων.Η εκδήλωση αποτελεί μια σημαντική ευκαιρία για ενημέρωση και ουσιαστικό διάλογο γύρω από ένα κρίσιμο ζήτημα δημόσιας υγείας που μας αφορά όλους.Προσκαλούμε το κοινό να παρευρεθεί στη Λεβέντειο Πινακοθήκη στη Λευκωσία, στις 30 Απριλίου, από τις 14:00 έως τις 17:00, και να συμμετέχει σε αυτή τη σημαντική συζήτηση.Η συμμετοχή είναι δωρεάν, ζητείται όμως προηγούμενη εγγραφή στον ακόλουθο σύνδεσμο:https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfMBagikgaihgBWKJaCJqoMSO4OiZxnsG1mukiowPt_QsWI3g/viewform
03:45
03:24
15:50
