Ιωαννίδης: Η ΕΕ παραμένει έτοιμη για νέες μεταναστευτικές προκλήσεις
Ζητήματα που αφορούν τη λειτουργία της ζώνης Σένγκεν, την αποτελεσματικότητα των επιστροφών μεταναστών, την εφαρμογή του Συμφώνου για το Άσυλο και τη Μετανάστευση και τον μελλοντικό ρόλο της Europol, συζητήθηκαν στο Συμβούλιο Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων της ΕΕ που πραγματοποιήθηκε σήμερα στις Βρυξέλλες.
Κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου που διεξήχθη μετά την ολοκλήρωση του Συμβουλίου, ο Υφυπουργός Μετανάστευσης και Διεθνούς Προστασίας, Νικόλας Ιωαννίδης, επισήμανε ότι οι Υπουργοί έλαβαν ενημέρωση από την Κομισιόν για την 11η έκδοση του Βαρόμετρου Σένγκεν, αλλά και για τη στρατηγική της ΕΕ για τις θεωρήσεις (visa), η οποία εγκρίθηκε στα τέλη Ιανουαρίου.
Παράλληλα, ο Υφυπουργός γνωστοποίησε πως συζητήθηκε η ενίσχυση της αποτελεσματικότητας των επιστροφών ατόμων που δεν έχουν δικαίωμα νόμιμης παραμονής στην ΕΕ, με ιδιαίτερη έμφαση στις εθελούσιες επιστροφές. Όπως υπογράμμισε, οι εθελούσιες επιστροφές θεωρούνται ο πιο ανθρώπινος, αξιοπρεπής και οικονομικά αποδοτικός τρόπος επιστροφής, ενώ οι αναγκαστικές επιστροφές συμβάλλουν στη διατήρηση της αξιοπιστίας του συστήματος.
Τα κράτη μέλη, πρόσθεσε, τόνισαν τον βασικό ρόλο των εθελούσιων επιστροφών στο πλαίσιο ενός αξιόπιστου συστήματος διαχείρισης της μετανάστευσης. Παράλληλα, ο κ. Ιωαννίδης υπογράμμισε πως αναδείχθηκε η σημασία της έγκαιρης ενημέρωσης των μεταναστών, της παροχής συμβουλευτικής για την επιστροφή και της στήριξης για επανένταξη στις χώρες προέλευσης, καθώς και η ανάγκη ύπαρξης ισορροπημένων κινήτρων και σαφών συνεπειών σε περίπτωση μη συμμόρφωσης. Πρόσθεσε ότι οι Υπουργοί απηύθυναν επίσης έκκληση για ταχεία πρόοδο στον σχετικό Κανονισμό για τις επιστροφές.
Ευρωπαϊκά συστήματα ελέγχου
Ο κ. Ιωαννίδης δήλωσε ότι εγκρίθηκε ο αναθεωρημένος οδικός χάρτης της ΕΕ για τη διαλειτουργικότητα μετά το 2026, ο οποίος περιλαμβάνει σημαντικά ορόσημα που σχετίζονται με τις θεωρήσεις.
Ανέφερε πως το Συμβούλιο έλαβε υπόψη την έκκληση της Κομισιόν να τηρηθεί το αναθεωρημένο χρονοδιάγραμμα για την εφαρμογή του συστήματος εισόδου-εξόδου, του συστήματος Eurodac (Ευρωπαϊκή Βάση Δεδομένων Δακτυλοσκόπησης για το Άσυλο) και του Ευρωπαϊκού συστήματος πληροφοριών και αδειοδότησης ταξιδιού ETIAS.
Όπως ανέφερε, η επιτυχής εφαρμογή της αρχιτεκτονικής διαλειτουργικότητας της ΕΕ αποτελεί μία από τις προτεραιότητες της Κυπριακής Προεδρίας.
Σύμφωνο για το Άσυλο και τη Μετανάστευση
Παράλληλα, ο κ. Ιωαννίδης επισήμανε πως η Κομισιόν ενημέρωσε τους Υπουργούς για την πορεία εφαρμογής του Σύμφωνο για το Άσυλο και τη Μετανάστευση, ενόψει της δημοσίευσης της επόμενης έκθεσης προόδου, η οποία αναμένεται στα τέλη Μαρτίου ή στις αρχές Απριλίου.
Ο κ. Ιωαννίδης ανέφερε ότι η ΕΕ βρίσκεται στην τελική φάση προετοιμασίας για την εφαρμογή του Συμφώνου, το οποίο θα τεθεί σε ισχύ στις 12 Ιουνίου 2026, κατά τη διάρκεια της Κυπριακής Προεδρίας. Για τον σκοπό αυτό, όπως είπε, θα διοργανωθεί την ίδια ημέρα επίσημη Υπουργική διάσκεψη στην Κύπρο, με στόχο να σηματοδοτηθεί η πολιτική δέσμευση για την υλοποίηση του πλαισίου.
Ο Υφυπουργός ενημέρωσε ότι η Κομισιόν παρουσίασε επίσης την πρώτη μακροπρόθεσμη στρατηγική της ΕΕ για τη διαχείριση ασύλου και μετανάστευσης για την περίοδο 2026-2030, η οποία καθορίζει τους βασικούς πολιτικούς στόχους της Ένωσης στον τομέα αυτό για τα επόμενα πέντε χρόνια.
Συνεργασία με τρίτες χώρες
Ο κ. Ιωαννίδης επισήμανε ότι οι Υπουργοί αντάλλαξαν επίσης απόψεις για την εξωτερική διάσταση της μετανάστευσης, με έμφαση στη συνεργασία με τον Λίβανο και τη Λιβύη ως χώρες διέλευσης μεταναστευτικών ροών.
Γνωστοποίησε πως πολλοί Υπουργοί υπογράμμισαν την ανάγκη στήριξης του Λιβάνου και τάχθηκαν υπέρ μίας πιο δομημένης συνεργασίας μόλις υλοποιηθούν οι αναγκαίες μεταρρυθμίσεις στη χώρα. Παράλληλα, σημείωσε ότι εκφράστηκε στήριξη στη συνεργασία της ΕΕ με τη Λιβύη σε τεχνικό επίπεδο, με στόχο την πρόληψη παράτυπων αναχωρήσεων, την καταπολέμηση δικτύων διακίνησης και την ενίσχυση των εθελοντικών επιστροφών.
Κατά τη διάρκεια του Συμβουλίου ο Υφυπουργός τόνισε ότι υπήρξε επίσης ενημέρωση από την Ειδική Απεσταλμένη της ΕΕ για τους Ουκρανούς, Ύλβα Γιόχανσον, σχετικά με την κατάσταση στην Ουκρανία και το καθεστώς προσωρινής προστασίας που ισχύει για τους εκτοπισμένους πολίτες της χώρας στην ΕΕ. Πρόσθεσε πως οι Υπουργοί συζήτησαν πιθανά σενάρια και τα επόμενα βήματα έως τη λήξη της μεταβατικής περιόδου.
Εσωτερική ασφάλεια και ρόλος της Europol
Όπως ανέφερε ο κ. Ιωαννίδης, κατά τη διάρκεια του γεύματος εργασίας, οι Υπουργοί συζήτησαν ζητήματα εσωτερικής ασφάλειας υπό το πρίσμα του τρέχοντος γεωπολιτικού περιβάλλοντος, με αναφορές μεταξύ άλλων στην κατάσταση των στρατοπέδων και των εγκαταστάσεων κράτησης στη Συρία καθώς και τις τελευταίες εξελίξεις στο Ιράν.
Παράλληλα, σημείωσε πως αντάλλαξαν απόψεις για το μέλλον της Europol και παρείχαν πολιτικές κατευθύνσεις προς την Κομισιόν ενόψει νομοθετικής πρότασης που αναμένεται τον Ιούνιο του 2026 για την αναθεώρηση της εντολής του οργανισμού.
Σύμφωνα με όσα συζητήθηκαν, ο Υφυπουργός τόνισε ότι η πρόταση αναμένεται να ενισχύσει τον ρόλο της Europol ως κεντρικού κόμβου ανταλλαγής και ανάλυσης πληροφοριών, μεταξύ άλλων μέσω της αξιοποίησης νέων τεχνολογιών και της ενίσχυσης της συνεργασίας με άλλους οργανισμούς της ΕΕ.
Ο κ. Ιωαννίδης υπογράμμισε ότι Υπουργοί εξέτασαν επίσης τον ρόλο που θα μπορούσε να διαδραματίσει η Europol στην αντιμετώπιση υβριδικών απειλών, με αρκετά κράτη μέλη να τάσσονται υπέρ της διατήρησης του υφιστάμενου πεδίου αρμοδιοτήτων της υπηρεσίας.
Στρατηγικό πλαίσιο για τα ναρκωτικά
Ο Υφυπουργός γνωστοποίησε επίσης πως το Συμβούλιο ενέκρινε συμπεράσματα σχετικά με το νέο στρατηγικό πλαίσιο της ΕΕ για τα ναρκωτικά, επικυρώνοντας τη στρατηγική που παρουσίασε η Κομισιόν στις 4 Δεκεμβρίου 2025.
Ερωτηθείς για την πιθανότητα νέων μεταναστευτικών ροών, ο Υφυπουργός τόνισε ότι δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι θα υπάρξει νέο κύμα αυτή τη στιγμή. Παράλληλα, επεσήμανε πως παραμένουν σε εγρήγορση, βελτιώνοντας την ίδια ώρα υποδομές, διαδικασίες και νομοθεσία, ώστε η ΕΕ να είναι έτοιμη να διαχειριστεί οποιαδήποτε νέα κρίση. Υπογράμμισε δε ότι η ετοιμότητα είναι ιδιαίτερα σημαντική για την Κύπρο, λόγω της γεωγραφικής της θέσης.
Σχετικά με το νέο Σύμφωνο, ο Υφυπουργός εξήγησε ότι δεν εισάγει νέους νόμους ή διαδικασίες, αλλά συγκεντρώνει την υπάρχουσα νομοθεσία, τις καλές πρακτικές και την εμπειρία που έχει συσσωρευθεί, ώστε η διαχείριση της μετανάστευσης να γίνεται πιο ολοκληρωμένα και αποτελεσματικά.
Τόνισε ότι οι μακροχρόνιες εντάσεις στη Μέση Ανατολή, δεν αναμένεται να εμποδίσουν την εφαρμογή του Συμφώνου, αλλά θα δοκιμάσουν την αποτελεσματικότητά του, καθιστώντας αναγκαία την ετοιμότητα.
Απαντώντας σε ερώτηση για τη συνεργασία με τρίτες χώρες, ο Υφυπουργός τόνισε ότι η συνεργασία με γειτονικές χώρες, όπως η Λιβύη, είναι απαραίτητη για τη σταθερότητα στην περιοχή. Όπως σημείωσε, η στήριξη των χωρών αυτών στην αντιμετώπιση κοινωνικών προβλημάτων, της φτώχειας και άλλων θεμάτων θα ωφελήσει την ΕΕ συνολικά.
Τέλος, όσον αφορά το επίπεδο ετοιμότητας στον τομέα της ασφάλειας, ο Υφυπουργός υπογράμμισε ότι είναι φυσιολογικό τα κράτη μέλη να αυξάνουν τα μέτρα προετοιμασίας σε περιόδους κρίσης, ώστε να περιοριστούν ανεπιθύμητες συνέπειες και να εξασφαλιστεί η αποτελεσματική διαχείριση των μεταναστευτικών προκλήσεων.
Από την πλευρά του, ο Επίτροπος Εσωτερικών Υποθέσεων και Μετανάστευσης, Μάγκνους Μπρούνερ, τόνισε πως η Ευρωπαϊκή Ένωση συνεχίζει να παραμένει σε εγρήγορση για τις προκλήσεις που θέτει η διαχείριση της μετανάστευσης και η ασφάλεια στην Ευρώπη.
Σχετικά με την κατάσταση στη Μέση Ανατολή, ο Επίτροπος επισήμανε ότι το Ιράν αποτελεί αντικείμενο παρακολούθησης, χωρίς προς το παρόν να παρατηρείται αναχώρηση πολιτών προς άλλες χώρες της περιοχής. Τόνισε, όμως, ότι η επαγρύπνηση παραμένει απαραίτητη και ότι η ΕΕ συνεργάζεται στενά με εταίρους στην περιοχή και διεθνείς οργανισμούς.
Αυτήν την εβδομάδα, όπως ανέφερε, συναντήθηκε με την επικεφαλής της Διεθνούς Οργάνωσης Μετανάστευσης (IOM) και είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Τούρκο Υπουργό Εξωτερικών, ώστε η Ένωση να είναι προετοιμασμένη σε όλα τα επίπεδα. Ο κ. Μπρούνερ υπογράμμισε ότι η σημερινή κατάσταση διαφέρει σημαντικά από ό,τι πριν από 10 χρόνια, καθώς η ΕΕ έχει οργανώσει το «ευρωπαϊκό της σπίτι», μέσω μεταρρυθμίσεων στη διαχείριση της μετανάστευσης.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρέθεσε ο Επίτροπος, κατά τις τελευταίες δύο χρονιές υπήρξε μείωση άνω του 50% στις παράνομες διελεύσεις συνόρων, ενώ οι αριθμοί συνεχίζουν να μειώνονται. Σχετικά με τον Κανονισμό για τις επιστροφές, ο Επίτροπος επεσήμανε ότι παραμένει προς έγκριση από τους συννομοθέτες και βρίσκεται αυτή τη στιγμή στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Εκφράζοντας αισιοδοξία για άμεση απόφαση, τόνισε την ανάγκη ολοκλήρωσης αυτού του «κομματιού που λείπει» ώστε να ενισχυθεί η αποτελεσματικότητα των επιστροφών.
Ο κ. Μπρούνερ αναφέρθηκε επίσης στην εφαρμογή του Συμφώνου για το Άσυλο και τη Μετανάστευση, επισημαίνοντας ότι απαιτείται ακόμη δουλειά από τα κράτη μέλη, με έμφαση στη λειτουργία του συστήματος Eurodac για την καταγραφή αιτούντων άσυλο και του συστήματος εισόδου-εξόδου, το οποίο αποτελεί το πλέον σύγχρονο σύστημα τεχνολογίας συνόρων στον κόσμο. Όπως ανέφερε, στου πρώτους τρεις μήνες λειτουργίας του καταγράφηκαν 35 εκατομμύρια είσοδοι ατόμων από χώρες εκτός ΕΕ και 19.000 μη εξουσιοδοτημένες εισόδους, εκ των οποίων περίπου 500 αφορούσαν απειλές ασφάλειας σχετικές με τρομοκρατία.
Στο πλαίσιο της ενίσχυσης της ασφάλειας, ο Επίτροπος παρουσίασε στους Υπουργούς την ατζέντα κατά της τρομοκρατίας και την Οδηγία για τη διακίνηση όπλων, ενώ αναφέρθηκε και σε νέες στρατηγικές για τη διαχείριση ναρκωτικών, την πρόσβαση σε δεδομένα και τη λειτουργία λιμένων.
Ο Επίτροπος επισήμανε παράλληλα τη σημασία της εξωτερικής διάστασης της διαχείρισης της μετανάστευσης και της διπλωματίας σε αυτόν τον τομέα. Παρουσίασε τη στρατηγική της ΕΕ για το άσυλο και τη μετανάστευση, η οποία συνδέεται με τη στρατηγική θεώρησης (visa), και ανέφερε ότι η διπλωματία της μετανάστευσης ήδη αποδίδει. Σημαντικοί εταίροι σε αυτό το πλαίσιο, επισήμανε ότι είναι η Σενεγάλη και η Μαυριτανία, με τις συμφωνίες να συμβάλλουν άμεσα στην επίτευξη των στόχων της ΕΕ για τη μετανάστευση και την ασφάλεια.Διαβάστ επίσης: LIVE: Ευρωπαϊκή ασπίδα για Κύπρο - IDF: Ξεκινά η επόμενη φάση του πολέμουΠηγή: ΚΥΠΕ