ΚΚΣΜ: Ισχυρή αποτρεπτική ισχύς της Ελλάδας παρά την υπεροχή της Τουρκίας
Η Ελλάδα διαθέτει το 2026 την ισχυρότερη αποτρεπτική της ισχύ των τελευταίων δεκαετιών, χωρίς ωστόσο να έχει εξαλειφθεί η στρατηγική πρόκληση που δημιουργεί η αριθμητική υπεροχή της Τουρκίας, σύμφωνα με την τελευταία ετήσια έκθεση του Ισοζυγίου Δυνάμεων Ελλάδας–Τουρκίας 2026, την οποία παρουσιάζει και αναλύει ο επικεφαλής του Κυπριακού Κέντρου Στρατηγικών Μελετών, δρ Άριστος Αριστοτέλους.
Όπως αναφέρεται στην έκθεση, οι Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις συγκαταλέγονται σήμερα στις ισχυρότερες και ποιοτικά αναβαθμισμένες περιόδους τους μετά το 1974, ενώ, παρά την αριθμητική υπεροχή της Τουρκίας, οι ποιοτικές διαφορές στην αεροπορία και το ναυτικό διαμορφώνουν ευνοϊκότερο ισοζύγιο για την Ελλάδα.
Στρατηγικά, σημειώνεται, ο φόβος του «απαράδεκτου κόστους» λειτουργεί αποτρεπτικά και για τις δύο πλευρές ως προς την προσφυγή σε πολεμική αναμέτρηση. Η κατάσταση αυτή, προστίθεται, έχει σημαντικές προεκτάσεις για την Κύπρο, η οποία δεν μπορεί από μόνη της να δημιουργήσει επαρκή συμβατική αποτροπή έναντι της Τουρκίας.
Σύμφωνα με την ανάλυση, η κυπριακή αποτροπή ενισχύεται όταν η Άγκυρα είναι υποχρεωμένη να υπολογίζει ότι οποιαδήποτε προέλαση κατά των ελευθέρων περιοχών ενδέχεται να προκαλέσει ευρύτερη ελληνοτουρκική σύγκρουση. Σημειώνεται, παράλληλα, ότι η θέση πως «η Κύπρος κείται μακράν» μπορεί να έχει στρατιωτική σημασία, αλλά στρατηγικά αποδυναμώνει την αξιοπιστία της ελληνικής εκτεταμένης αποτροπής έναντι της τουρκικής απειλής στην Κύπρο.
Ο δρ Αριστοτέλους επισημαίνει ότι η διάβρωση των στοιχείων που συνέθεταν τη στρατηγική της αποτροπής τον Ιούλιο του 1974 οδήγησε στην κατάρρευσή της έναντι της Τουρκίας και άνοιξε τον δρόμο για την τουρκική εισβολή και κατοχή του βορείου τμήματος της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Σύμφωνα με την έκθεση, και οι δύο πλευρές διαθέτουν ικανότητες διεξαγωγής αρχικών επιθετικών επιχειρήσεων μεγάλης κλίμακας, καθώς και δυνατότητες επιβίωσης πρώτου χτυπήματος και ανάληψης ανταποδοτικών ή επιθετικών πρωτοβουλιών. Ωστόσο, το κόστος και οι επιπτώσεις μιας γενικότερης σύγκρουσης χαρακτηρίζονται πολιτικά και οικονομικά ασύμφορες και καταστροφικές, χωρίς καθαρούς στρατηγικούς κερδισμένους.
Στις χερσαίες δυνάμεις, τόσο στο ανθρώπινο στρατιωτικό δυναμικό όσο και στα κύρια άρματα μάχης, τεθωρακισμένα οχήματα και άλλα μέσα, καταγράφεται τουρκική αριθμητική υπεροχή. Η υπεροχή αυτή, ωστόσο, εμφανίζεται μειωμένη σε σχέση με προηγούμενα χρόνια, με αποτέλεσμα οι αναλογίες δυνάμεων σε διάφορες κατηγορίες να είναι πιο στενές και βελτιωμένες για την Ελλάδα.
Το εν ενεργεία στρατιωτικό ανθρώπινο δυναμικό της Ελλάδας ανέρχεται στις 131.650 και της Τουρκίας στις 355.200. Με βάση τα στοιχεία της έκθεσης, σήμερα αναλογούν 2,6 Τούρκοι στρατιώτες για κάθε Έλληνα, σε σύγκριση με 3,5 προς 1 το 2014, σημειώνεται
Για το Πολεμικό Ναυτικό αναφέρεται ότι η Τουρκία προσβλέπει σε μελλοντική ενίσχυση με δύο ελαφρού τύπου αεροπλανοφόρα, ωστόσο η εικόνα σήμερα παραμένει σχετικά θετική για την ελληνική άμυνα, ιδιαίτερα στα βαριά θαλάσσια μέσα. Η Ελλάδα διαθέτει εννέα υποβρύχια και η Τουρκία 12, ενώ στις φρεγάτες η Ελλάδα διαθέτει 14 και η Τουρκία 17.
Στην Πολεμική Αεροπορία η Ελλάδα διαθέτει 234 μαχητικά αεροσκάφη, 59 λιγότερα από την Τουρκία, η οποία διαθέτει 293. Η αναλογία, σύμφωνα με την έκθεση, είναι 1,2 τουρκικό μαχητικό για κάθε ελληνικό και έχει βελτιωθεί αισθητά για την Ελλάδα με την προμήθεια των γαλλικών Rafale και τον εκσυγχρονισμό αμερικανικών μαχητικών.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν στην Τουρκία, σύμφωνα με την ανάλυση, οι δυσκολίες αναβάθμισης και εκσυγχρονισμού του στόλου των μαχητικών της και ο συνεχής αποκλεισμός της από τα F-35, σε συνδυασμό με το ενδεχόμενο απόκτησής τους από την Ελλάδα. Από την άλλη, σημειώνεται ότι η Τουρκία συνεχίζει να εργάζεται στο πρόγραμμα εγχώριας παραγωγής μαχητικών για την αντικατάσταση των F-16.
Στα μη επανδρωμένα συστήματα καταγράφεται σαφής τουρκική υπεροχή. Στον Στρατό, η Ελλάδα διαθέτει έξι αναγνωριστικά παλαιού τύπου UAV SAGEM Sperwer, ενώ η Τουρκία διαθέτει πέραν των 73 UAV Bayraktar. Στην Πολεμική Αεροπορία, η Τουρκία διαθέτει 140 μη επανδρωμένα οχήματα έναντι 10 της Ελλάδας.
Πλεονέκτημα για την Ελλάδα, σύμφωνα με την έκθεση, αποτελεί το υψηλότερο ποσοστό επαγγελματιών στις Ένοπλες Δυνάμεις, η συνοχή στο στράτευμα, η σαφής αντίληψη για το είδος και την προέλευση της απειλής και το υψηλό επίπεδο εκπαίδευσης. Για την Τουρκία, πλεονέκτημα αποτελούν οι μεγαλύτεροι αριθμοί και μεγέθη, καθώς και το βάθος της εγχώριας πολεμικής βιομηχανίας, η οποία την καθιστά αυτοδύναμη σε διάφορους τομείς και σημαντικό εξαγωγέα στις διεθνείς αγορές.
Στην έκθεση σημειώνεται ακόμη ότι το ισοζύγιο δυνάμεων διαμορφώνεται πλέον ολοένα και περισσότερο από νέες μορφές πολέμου, όπως τα μη επανδρωμένα συστήματα, η τεχνητή νοημοσύνη, ο ηλεκτρονικός και κυβερνοπόλεμος, οι δικτυοκεντρικές επιχειρήσεις και οι διαστημικές δυνατότητες. Η ικανότητα ενσωμάτωσης αυτών των τεχνολογιών στις επιχειρησιακές δομές χαρακτηρίζεται καθοριστικός παράγοντας της σύγχρονης αποτρεπτικής ισχύος.
Σε ό,τι αφορά τις αμυντικές δαπάνες, αναφέρεται ότι η Ελλάδα διέθεσε το 2025 για την άμυνά της 8 δισεκατομμύρια δολάρια, ενώ η Τουρκία 21 δισεκατομμύρια δολάρια. Ως ποσοστό του ΑΕΠ, η Ελλάδα διέθεσε 2,86% και η Τουρκία 1,37%, με μέσο όρο στην ΕΕ το 1,95%.
Ως καταληκτικό στρατηγικό συμπέρασμα, το ΚΚΣΜ αναφέρει ότι η Τουρκία εξακολουθεί να υπερέχει αριθμητικά, αλλά η Ελλάδα διαθέτει πλέον τέτοιο συνδυασμό ποιοτικών δυνατοτήτων, τεχνολογίας, εκπαίδευσης και επιχειρησιακής αποτελεσματικότητας, ώστε να διατηρεί ισχυρή αποτρεπτική ικανότητα και να καθιστά εξαιρετικά αβέβαιη και επικίνδυνη οποιαδήποτε προσπάθεια στρατιωτικής επιβολής από την Άγκυρα.
Η πραγματική στρατηγική σημασία του ισοζυγίου δυνάμεων δεν βρίσκεται, σύμφωνα με την έκθεση, στην αναζήτηση απόλυτης υπεροχής, αλλά στη διατήρηση συνθηκών αμοιβαίας αποτροπής, που μειώνουν τα κίνητρα προσφυγής στη στρατιωτική βία και ενισχύουν τη σταθερότητα στο ελληνοτουρκικό και κυπριακό σύστημα ασφάλειας. Η αποτροπή, καταλήγει η έκθεση, δεν αποτελεί αυτοσκοπό, αλλά το ασφαλέστερο μέσο διατήρησης της ειρήνης.
Πηγή: ΚΥΠΕ
03:45
03:24
15:50
