Νέο είδος πιθήκου με πορτοκαλί χείλη εντοπίστηκε σε δάσος του Κονγκό
Σχεδόν δύο δεκαετίες αφότου ένας ασυνήθιστος πίθηκος εντοπίστηκε για πρώτη φορά στις κορυφές των δέντρων πάνω από το τροπικό δάσος του Κονγκό, μια διεθνής ομάδα ερευνητών τον περιγράφει πλέον ως ένα νέο είδος.
Μικρόσωμος, με πορτοκαλί στόμα και ζωντανός σήμερα σε τμήμα του Εθνικού Πάρκου Λομαμί στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, ο πίθηκος είναι γνωστός ως Λικουέλι μεταξύ των μελών της εθνοτικής ομάδας Μπαλάνγκα. Στα επιστημονικά χρονικά περιγράφεται πλέον επίσημα ως Colobus congoensis – το έκτο είδος πιθήκου Colobus, όλα ενδημικά στην Αφρική.
«Η ομάδα μας αξιολόγησε πολλαπλά σύνολα δεδομένων, τα οποία κατέληξαν όλα στο ίδιο συμπέρασμα: το Λικουέλι είναι ένα ξεχωριστό είδος πιθήκου Colobus που δεν είχαμε ξαναδεί», λέει η Τζούλια Άρενσον, μεταδιδακτορική ερευνήτρια στο Τμήμα Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Γέιλ και στο Yale Institute for Biospheric Studies, η οποία συνυπέγραψε τη μελέτη που αναγνώρισε επίσημα τον πίθηκο.
«Η ανακάλυψη ενός είδους πρωτεύοντος είναι εξαιρετικά σπάνια, ιδίως όταν πρόκειται για πληθυσμούς που μέχρι τώρα ήταν άγνωστοι στην επιστήμη».
Η θολή ένδειξη στην κόμη του δάσους
Για τους ερευνητές, μια φευγαλέα ματιά σε αυτό το παράξενο ζώο εξελίχθηκε τελικά σε έρευνα διάρκειας 18 ετών.
Το 2008, οι ερευνητές φωτογράφισαν έναν άγνωστο μαύρο πίθηκο ψηλά στην κόμη του τροπικού δάσους. Αν και το ζώο έμοιαζε διαφορετικό, η εικόνα ήταν υπερβολικά θολή για να διαπιστωθεί αν επρόκειτο για είδος άγνωστο στην επιστήμη.
Δέκα χρόνια αργότερα, μια δεύτερη παρατήρηση αναζωπύρωσε το ενδιαφέρον και οδήγησε στην εκκίνηση ερευνητικού προγράμματος.
«Μόνο μετά από δέκα χρόνια εξερεύνησης του δάσους Λομαμί αποκτήσαμε αρκετές καθαρές παρατηρήσεις και πειστικές φωτογραφίες ώστε να μπορέσουμε να πούμε ότι υπήρχε ακόμη ένας νέος πίθηκος», λέει η συγγραφέας της μελέτης Τερίζ Χαρτ.
«Το συγκεκριμένο πρωτεύον δεν ήταν μόνο νέο· ήταν εξαιρετικά σπάνιο και με πολύ περιορισμένη κατανομή».
Μεταξύ 2018 και 2022, οι επιστήμονες χαρτογράφησαν τα δάση, κατέγραψαν τις βροντερές, που θυμίζουν βάτραχο, φωνές του πιθήκου, ανέλυσαν γενετικά δείγματα και πήραν συνεντεύξεις από κατοίκους σε 52 χωριά που βρίσκονται στα όρια της εξάπλωσής του.
Οι ερευνητές τεκμηρίωσαν 114 παρατηρήσεις σε περίπου 1.700 τετραγωνικά χιλιόμετρα δάσους, ωστόσο ο πίθηκος συνέχισε να παραμένει δυσδιάκριτος.
Κάτοικοι μόνο σε οκτώ από τα χωριά που ερευνήθηκαν αναγνώρισαν το είδος – γεγονός αξιοσημείωτο, καθώς οι κοινότητες αυτές διαθέτουν εκτενή γνώση της άγριας ζωής γύρω τους.
Ο επικεφαλής της μελέτης Τζον Χαρτ απέδωσε την ανακάλυψη στους Κονγκολέζους ερευνητές που πρώτοι αντιλήφθηκαν ότι είχαν μπροστά τους κάτι ασυνήθιστο.
«Η ανακάλυψη και τεκμηρίωση του Λικουέλι δεν θα είχε πραγματοποιηθεί ποτέ χωρίς την ομάδα των Κονγκολέζων εξερευνητών-φυσιοδιφών μας», σημειώνει.
«Οι επικεφαλής των αποστολών αναγνώριζαν πότε βρίσκονταν μπροστά σε κάτι που δεν γνώριζαν. Κατέβαλαν την επιπλέον προσπάθεια που απαιτούνταν για να το τεκμηριώσουν και να το επιβεβαιώσουν».
Μια σπάνια ανακάλυψη με επείγουσες συνέπειες
Τα ευρήματα, που δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό PLOS One (πηγή στα Αγγλικά), καθιστούν το Λικουέλι μόλις το πέμπτο αφρικανικό είδος πιθήκου που περιγράφεται από έναν μέχρι πρότινος άγνωστο άγριο πληθυσμό τα τελευταία 75 χρόνια.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι ο πίθηκος ζει σε μια περιορισμένη έκταση δάσους ανάμεσα σε τρεις παραποτάμους του ποταμού Κονγκό και προειδοποιούν ότι το κυνήγι και η διευρυνόμενη ανθρώπινη δραστηριότητα απειλούν την επιβίωσή του. Η ομάδα έχει επίσης προτείνει το είδος να ταξινομηθεί ως απειλούμενο.
«Πρόκειται για μια σπάνια ανακάλυψη με σημαντικές επιπτώσεις για τη διατήρηση των ειδών», αναφέρει ο Έρικ Σάρτζις, καθηγητής ανθρωπολογίας στο Πανεπιστήμιο Γέιλ.
Τώρα που το Colobus congoensis έχει αναγνωριστεί επίσημα από την επιστήμη, οι ερευνητές ελπίζουν ότι η ανακάλυψή του θα συμβάλει στην ανάδειξη της ανάγκης προστασίας του Εθνικού Πάρκου Λομαμί, της εξαιρετικής βιοποικιλότητάς του και των ειδών που μένουν ακόμη να ανακαλυφθούν εκεί.
Πηγή: Euronews
03:45
03:24
15:50
