Αυξάνεται η κινεζική επιρροή στα τουρκικά ΜΜΕ – Στο επίκεντρο οι Ουιγούροι
Η αυξανόμενη επιρροή της Κίνας στο μιντιακό τοπίο της Τουρκίας δυσχεραίνει ολοένα και περισσότερο τις προσπάθειες Ουιγούρων δημοσιογράφων και ακτιβιστών να αναδείξουν καταγγελίες για παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη Σιντζιάνγκ, σύμφωνα με νέα έκθεση των Δημοσιογράφων Χωρίς Σύνορα (RSF).
Όπως αναφέρει η οργάνωση για την ελευθερία του Τύπου, το Πεκίνο έχει διευρύνει σημαντικά την παρουσία του στην Τουρκία μέσω κινεζικών κρατικών μέσων ενημέρωσης, συνεργασιών με μεγάλους τουρκικούς δημοσιογραφικούς οργανισμούς, χορηγούμενου περιεχομένου και τουρκόφωνων λογαριασμών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Σύμφωνα με την RSF, μέσω αυτών των δικτύων προβάλλεται η επίσημη κινεζική εκδοχή για την κατάσταση στη Σιντζιάνγκ, με τις πολιτικές του Πεκίνου να παρουσιάζονται κυρίως ως μέτρα οικονομικής ανάπτυξης και καταπολέμησης της τρομοκρατίας.
Συνεργασίες με μεγάλα τουρκικά ΜΜΕ
Η έκθεση καταγράφει σειρά συνεργασιών μεταξύ κινεζικών κρατικών μέσων και ορισμένων από τους σημαντικότερους οργανισμούς ενημέρωσης της Τουρκίας.
Ο φιλοκυβερνητικός όμιλος Turkuvaz Media Group εκδίδει την τουρκική έκδοση του China Today σε συνεργασία με κινεζικούς φορείς, ενώ το κρατικό πρακτορείο Anadolu υπέγραψε ήδη από το 2018 συμφωνία συνεργασίας με το κινεζικό πρακτορείο Xinhua.
Παράλληλα, το κρατικό TRT διατηρεί συνεργασίες με κινεζικά κρατικά μέσα, μεταξύ των οποίων το China Central Television, το China Media Group και το CGTN.
Το Πεκίνο έχει αναπτύξει και απευθείας τουρκόφωνη παρουσία μέσω μέσων και λογαριασμών όπως τα CGTN Türk και Xinhua Türkiye. Κατά την RSF, το περιεχόμενό τους προβάλλει τις κινεζικές θέσεις σχετικά με την οικονομική ανάπτυξη και τη θρησκευτική ελευθερία στη Σιντζιάνγκ, αμφισβητώντας παράλληλα αναφορές για μαζικές κρατήσεις και άλλες παραβιάσεις.
«Άνιση μάχη» για τους Ουιγούρους δημοσιογράφους
Η RSF εκτιμά ότι η διεύρυνση της κινεζικής παρουσίας δημιουργεί ένα ιδιαίτερα άνισο περιβάλλον για τους Ουιγούρους δημοσιογράφους και ακτιβιστές στην Τουρκία, οι οποίοι διαθέτουν σαφώς μικρότερους οικονομικούς και θεσμικούς πόρους για να αντιπαρατεθούν με το επικοινωνιακό δίκτυο του Πεκίνου.
Ο Ουιγούρος δημοσιογράφος Muhammed Ali Atayurt, αντιπρόεδρος του Istiklal Media Group με έδρα την Τουρκία, δήλωσε στην RSF ότι δημοσιογράφοι βρίσκονται αντιμέτωποι με παρακολούθηση, διαδικτυακή παρενόχληση, προσπάθειες συλλογής προσωπικών δεδομένων και ψηφιακές απειλές.
Όπως υποστήριξε, ασκούνται επίσης πιέσεις σε συγγενικά τους πρόσωπα που εξακολουθούν να βρίσκονται στην Κίνα.
Οι εξελίξεις αποκτούν ιδιαίτερη σημασία λόγω της παρουσίας περίπου 50.000 Ουιγούρων στην Τουρκία. Η χώρα θεωρούνταν επί χρόνια ασφαλές καταφύγιο για την κοινότητα λόγω των γλωσσικών, πολιτιστικών και θρησκευτικών δεσμών.
Ωστόσο, το Human Rights Watch είχε προειδοποιήσει τον Νοέμβριο του 2025 ότι η Τουρκία γίνεται ολοένα και λιγότερο ασφαλής για Ουιγούρους που δεν διαθέτουν τουρκική υπηκοότητα, καταγράφοντας περιπτώσεις ακύρωσης αδειών παραμονής, κράτησης και φόβους απέλασης.
Η δήλωση Τσαβούσογλου στο Πεκίνο
Οι ανησυχίες για την κινεζική επιρροή στον τρόπο κάλυψης του ζητήματος των Ουιγούρων στην Τουρκία δεν είναι καινούργιες.
Κατά τη διάρκεια επίσκεψής του στο Πεκίνο το 2017, ο τότε υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας Μεβλούτ Τσαβούσογλου είχε δηλώσει ότι η Άγκυρα θα λάμβανε μέτρα απέναντι σε δημοσιεύματα που στρέφονταν κατά της Κίνας και ότι δεν θα επέτρεπε «αντικινεζικές δραστηριότητες» στη χώρα.
Την ίδια χρονιά Κίνα και Τουρκία υπέγραψαν συμφωνία έκδοσης, η οποία εξακολουθεί να αναμένει επικύρωση από την τουρκική Εθνοσυνέλευση. Η συμφωνία έχει προκαλέσει ανησυχίες στην ουιγουρική κοινότητα ότι θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί εναντίον μελών της που ζουν στην Τουρκία.
Η Κίνα βρίσκεται εδώ και χρόνια αντιμέτωπη με διεθνή καταδίκη για τη μεταχείριση των Ουιγούρων και άλλων, κυρίως μουσουλμανικών, μειονοτήτων στη Σιντζιάνγκ.
Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων καταγγέλλουν ότι από το 2016 οι κινεζικές αρχές έχουν προχωρήσει σε μαζικές αυθαίρετες κρατήσεις, βασανιστήρια, καταναγκαστική εργασία και άλλες σοβαρές παραβιάσεις σε βάρος Ουιγούρων και άλλων τουρκόφωνων μουσουλμανικών πληθυσμών, πρακτικές που, σύμφωνα με τις οργανώσεις αυτές, ενδέχεται να συνιστούν εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας